नवी दिल्ली : काल जागतिक एड्स दिन:झाला. 1988 पासून 1 डिसेंबर रोजी दरवर्षी जागतिक एड्स दिन साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्याचा उद्देश एड्ससंबंधी जागरूकता वाढवणे, एड्स या साथीच्या संसर्गाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि एचआयव्ही विरुद्ध लढ्यात सहभागी होणे हा आहे. ह्युमन इम्युनो डेफिशियन्सी व्हायरस (एचआयव्ही) द्वारे एड्स हा रोग होतो. हा व्हायरस प्रामुख्याने शरीरातील रोगप्रतिकारक पेशी नष्ट करतो किंवा त्याचे नुकसान करतो. लक्षणे काय? : पहिलं लक्षणं म्हणजे इन्फ्लूएंझा (फ्ल्यू) सारखी लक्षणं किंवा सूजलेल्या ग्रंथी असू शकतात. परंतु काही वेळा लक्षणे दिसू शकत नाहीत. दोन किंवा तीन महिन्यांनंतर लक्षणे दिसू शकतात. घसा खवखवणे, स्नायू दुखणे, पुरळ, तोंड किंवा जननेंद्रियाच्या अल्सर, डोकेदुखी, ताप, मुख्यत: मान वर सूजलेल्या लिम्फ ग्रंथी, सांधे दुखी, अतिसार, रात्री घाम येणे आदी लक्षणे असू शकतात. कारणे काय? :
▪️ अनेक मार्गांनी एचआयव्ही/ एड्सची लागण होऊ शकते.
▪️ काही प्रकरणांमध्ये, रक्त संक्रमणाद्वारे व्हायरस संक्रमित केला जाऊ शकतो. संक्रमित रक्ताने दूषित झालेल्या सुया आणि सिरिंजच्या माध्यमातून एचआयव्ही संक्रमित केला जाऊ शकतो.
▪️ एचआयव्ही संक्रमण ज्यामुळे अधिक पसरते ती संक्रमण म्हणजे लैंगिक संपर्क होय. एचआयव्ही विषाणूची लागण असलेली गर्भवती महिला त्यांच्या सामायिक रक्त परिसंचरणातून तिच्या गर्भावर व्हायरस संक्रमित करू शकते किंवा संक्रमित आई आपल्या दुधातून आपल्या बाळामध्ये विषाणू संक्रमित करू शकते. कोणत्या गोष्टीने एड्स होत नाही : समान शौचालय वापरणे, हात मिळवणे, मिठी मारणे, चुंबन, शिंका येणे, अखंड त्वचेला स्पर्श करणे, एकच टॉवेल वापरणे, एचआयव्ही ग्रस्त व्यक्तीचे लाळ, अश्रू, मल आणि मूत्र याद्वारे एचआयव्ही पसरत नाही. प्रतिबंध आणि नियंत्रण :
▪️ जनतेत जनजागृती करणे.
▪️ कंडोमच्या वापराद्वारे संरक्षित लैंगिक संपर्कामुळे एचआयव्ही / एड्सचा धोका कमी होतो.
▪️ ऑटो डिस्पोजल सिरिंज वापरल्याने एचआयव्ही संसर्ग रोखण्यास मदत होते.
▪️ पुरुष सरकमसिशन हे पुरुषाचे जननेंद्रिय पासून फॉरस्किनची शल्यक्रिया काढून टाकते.
▪️ बाळाच्या संक्रमणास कसे प्रतिबंध करावे या विषयावर एचआयव्ही पॉझिटिव्ह गर्भवती आईचे समुपदेशन.
दूषित होण्याचा धोका असलेले पदार्थ टाळा.
▪️ केवळ अधिकृत व मान्यताप्राप्त रक्तपेढ्यांमधूनच सुरक्षित रक्त संक्रमण घेतले गेले. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) ने 1 डिसेंबर 1988 रोजी स्थानिक आणि राष्ट्रीय अधिकारी, आंतरराष्ट्रीय संस्था आणि खाजगी नागरिक यांच्यात माहितीच्या देवाणघेवाणीला प्रोत्साहन देण्यासाठी जागतिक एड्स दिन पाळण्यास सुरूवात केली. डिसेंबर हा दिवस जागतिक एड्स निर्मुलन दिवस (World AIDS Day) म्हणून साजरा केला जातो. एड्स बाबत समाजात जनजागृती करणं आणि या आजाराबाबतचे समज-गैरसमज दूर करण्याच्या उद्देशाने हा दिवस पाळला जातो. जागतिक स्तरावर एड्स हा एक भयंकर आजार असल्याने त्याला आटोक्यात ठेवण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून काय काय केले जाऊ शकते याची माहिती या दिवसाचं औचित्य साधून दिली जाते. “Equalize” या थीम वर आधारित यंदाचा एड्स निर्मुलन दिन पाळला जाणार आहे. जगभरातील लोकांना एचआयव्ही विरुद्धच्या लढाईत एकत्र येण्याची, एचआयव्हीसह जगणाऱ्यांना पाठिंबा देण्याची आणि एड्स-संबंधित आजाराने निधन झालेल्यांचे स्मरण करण्याचा आजचा दिवस आहे.
