“पडलेल्या झाडाची बातमी तेवढीच महत्त्वाची… पण उभी असलेल्या हजारो झाडांचे भविष्य त्याहून अधिक महत्त्वाचे!”

लोकशाहीचा चौथा स्तंभ म्हणून आपण समाजाला माहिती देण्याचे, प्रश्न विचारण्याचे आणि जनमत घडविण्याचे महान कार्य करत आहात. पर्यावरणाच्या प्रश्नांवरही आपण सातत्याने समाजाला जागृत केले आहे. प्रत्येक पूर, प्रत्येक दुष्काळ, प्रत्येक जंगलातील आग, प्रत्येक प्रदूषणाची घटना आणि प्रत्येक पडलेले झाड आपण समाजापर्यंत पोहोचवले. त्याबद्दल आम्ही मनःपूर्वक आभारी आहोत.

मात्र, आज आम्ही आपल्यासमोर एक वेगळी विनंती घेऊन आलो आहोत.

प्रत्येक पावसाळ्यात पडलेल्या झाडांच्या बातम्या प्रसिद्ध होतात. नागरिकांच्या भावना व्यक्त होतात, प्रशासन हालचाल करते आणि काही दिवस चर्चा रंगते. पण त्यानंतर सर्व काही पुन्हा पूर्ववत होते.

एक प्रश्न मात्र कायम अनुत्तरित राहतो…

“झाड का पडले?” यापेक्षा महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे “हे झाड पडू नये यासाठी आपण काय शिकलो?”

आमचा विश्वास आहे की प्रत्येक पडलेले झाड ही केवळ घटना नसून भविष्यातील हजारो झाडांचे संरक्षण करण्याची संधी आहे.

याच विचारातून VesacIndia तर्फे Urban Forest Intelligence™ हा नागरिकांच्या सहभागातून राबविण्यात येणारा पथदर्शी अभ्यास सुरू करण्यात येत आहे.

या अभ्यासामध्ये १०० शहरी वृक्ष, त्यापैकी नुकतीच कोसळलेली २० झाडे, यांचा प्रत्यक्ष पाहणी, छायाचित्रे, स्थानिक इतिहास, ज्येष्ठ नागरिकांच्या आठवणी, परिसरातील बदल आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) यांच्या साहाय्याने वैज्ञानिक अभ्यास करण्यात येणार आहे. उद्देश दोषारोप करणे नसून, भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी ज्ञान निर्माण करणे हा आहे.

पर्यावरण संवर्धनाची खरी सुरुवात केवळ वृक्षारोपणातून होत नाही; ती वर्तनबदलातून घडते. आणि समाजात सकारात्मक वर्तनबदल घडविण्याची सर्वात मोठी ताकद माध्यमांकडे आहे.

म्हणूनच आम्ही आपणास केवळ बातमीदार म्हणून नव्हे, तर “ज्ञानभागीदार” म्हणून सहभागी होण्याचे मनःपूर्वक आवाहन करीत आहोत.

आपल्या अवलोकनार्थ आम्ही पुढील कागदपत्रे जोडली आहेत :

१. मराठीतील लेख – “प्रत्येक झाडाची एक कहाणी असते…”
समाजात पर्यावरणीय जबाबदारी, नागरिक सहभाग आणि वर्तनबदल घडवून आणण्याच्या उद्देशाने लिहिलेला विचारलेख.

२. English Opinion Article – “Every Tree Has a Story. Before Another One Falls, Let Us Listen.”
The English version has been prepared for wider dissemination among policymakers, corporate leaders, research institutions and national media.

३. Urban Forest Intelligence™ Pilot Study – Concept Note
पायलट अभ्यासाची उद्दिष्टे, कार्यपद्धती, नागरिक सहभाग, कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर आणि अपेक्षित परिणाम यांचा संक्षिप्त परिचय.

४. संकल्पनात्मक चित्रे (Concept Illustrations)
या उपक्रमामागील विचार, समाजाचा सहभाग आणि अपेक्षित परिणाम प्रभावीपणे मांडणारी दृश्य संकल्पना.

आपणाकडून आमची अपेक्षा

• या विषयावर संपादकीय, विशेष लेख किंवा वृत्त प्रकाशित करणे.
• पर्यावरण पत्रकार, छायाचित्रकार आणि संपादकीय टीमने या अभ्यासात ज्ञानभागीदार म्हणून सहभागी होणे.
• महाविद्यालयीन विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक आणि नागरिक संशोधक यांना सहभागी होण्यासाठी जनजागृती करणे.
• शहरी वृक्षसंवर्धनासाठी पुराव्यावर आधारित सार्वजनिक चर्चा सुरू करण्यास सहकार्य करणे.

सहकार्याचे आवाहन

आम्ही शासन, महानगरपालिका, वन विभाग, शैक्षणिक संस्था, संशोधन संस्था, उद्योग समूह, CSR विभाग, पर्यावरण संस्था आणि जबाबदार नागरिक यांनाही या उपक्रमात सहभागी होण्याचे आवाहन करीत आहोत.

आर्थिक, तांत्रिक, संशोधनात्मक, स्वयंसेवी किंवा प्रसारमाध्यमांच्या माध्यमातून दिलेले प्रत्येक सहकार्य भारतासाठी ज्ञानाधिष्ठित शहरी वृक्षसंवर्धनाचा पाया मजबूत करेल.

हा उपक्रम केवळ १०० झाडांचा अभ्यास नाही.

हा Urban Forest Intelligence™ या नव्या विचाराचा प्रारंभ आहे—जिथे नागरिक विज्ञान (Citizen Science), कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), प्रशासन आणि समाज एकत्र येऊन भविष्यातील शहरी वनांचे संरक्षण करण्यासाठी कार्य करतील.

चला…

पडलेल्या झाडांची फक्त बातमी करू नका.

उभी असलेल्या हजारो झाडांचे भविष्य घडविणाऱ्या ज्ञानयात्रेचे भागीदार व्हा.

कारण…

“प्रत्येक झाडाची एक कहाणी असते. ती समजली, तरच हजारो झाडांचे भविष्य सुरक्षित होईल.”

आपल्या सकारात्मक प्रतिसादाच्या अपेक्षेसह,

विजयकुमार कट्टी
“ट्री मॅन ऑफ ठाणे”
संस्थापक – VesacIndia
Urban Forest Intelligence™ Initiative

📞 +९१ ७९७७५१३८२२
📧 vesacindia@gmail.com
🌐 www.vesacindia.com

“आज आपण एका पडलेल्या झाडाचा इतिहास समजून घेऊ; उद्या हजारो जिवंत झाडांचे भविष्य घडवू. ही केवळ पर्यावरणाची चळवळ नाही, तर जबाबदारी, सहानुभूती, जागरूकता, सहप्रवास आणि सुसंवाद यांचा समाजव्यापी प्रवास आहे.” 🌳